Faktura ustrukturyzowana – co to jest i jak wygląda

Faktura ustrukturyzowana – co to jest i jak wygląda

Faktura ustrukturyzowana – co to jest, jak wygląda i czym różni się od PDF?

Faktura ustrukturyzowana to faktura wystawiona przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur, wraz z numerem identyfikującym ją w tym systemie [1]. Nie jest to plik PDF ani skan, tylko dokument w formacie XML zgodny z wzorem opublikowanym przez Ministerstwo Finansów [2]. Od 1 lutego 2026 roku obowiązującym wzorem jest struktura logiczna FA(3) [2]. Dla przedsiębiorcy oznacza to, że fakturę tworzy się w programie, a nie w edytorze tekstu.

W tym artykule wyjaśniamy, czym jest faktura ustrukturyzowana, z jakich części się składa i jak wygląda w praktyce. Porównujemy ją z PDF, opisujemy zasady udostępniania nabywcy oraz tryby wystawiania, gdy KSeF jest niedostępny. Zasady działania systemu w firmie pokazujemy też na stronie Portalu KSeF onBiznes.

Spis treści

Najważniejsze wnioski

Czym jest faktura ustrukturyzowana?

Faktura ustrukturyzowana to faktura wystawiona przy użyciu KSeF, która otrzymuje numer identyfikujący ją w systemie [1]. Definicja pochodzi z art. 2 pkt 32a ustawy o VAT i łączy dwie cechy: dokument powstaje w KSeF oraz ma numer nadany przez system.

Format i wzór

Fakturę ustrukturyzowaną zapisuje się w formacie XML zgodnym ze strukturą logiczną opublikowaną przez Ministerstwo Finansów [2]. Od 1 lutego 2026 roku obowiązującym wzorem jest FA(3), także dla faktur korygujących i rozliczających, nawet jeśli faktura pierwotna powstała we wcześniejszej wersji [2]. Plik jest kodowany w UTF-8, daty zapisuje się w formacie RRRR-MM-DD, a separatorem dziesiętnym jest kropka [3].

Numer KSeF i numer faktury

Numer KSeF nadaje system i identyfikuje fakturę w KSeF [2]. To coś innego niż numer faktury nadany przez wystawcę, który wpisuje się w polu P_2 struktury [3]. Zasady numeracji własnej opisaliśmy w artykule o tym, jak numerować faktury.

Porada eksperta onBiznes: Przy pierwszych fakturach w KSeF porównaj wizualizację z plikiem XML i sprawdź, czy dane nabywcy, NIP i kwoty są takie same. Błąd w danych źródłowych trafia do XML i do systemu, więc tańsze jest poprawienie go przed wysłaniem niż wystawianie korekty. Najczęstsze problemy zebraliśmy w tekście o błędach w KSeF.

Jak wygląda faktura ustrukturyzowana?

Faktura ustrukturyzowana wygląda jak plik XML podzielony na sekcje, a człowiek czyta ją zwykle w wizualizacji wygenerowanej z tych danych. Struktura FA(3) składa się z kilku bloków, które zawierają dane wystawcy, nabywcy i samej transakcji [3].

Z czego składa się FA(3)

Poszczególne sekcje opisuje poniższa tabela.

Sekcja struktury

Zawartość

Naglowek

informacje o dokumencie i wersji struktury

Podmiot1

dane sprzedawcy

Podmiot2

dane nabywcy

Podmiot3

dane dodatkowych podmiotów, jeśli występują

PodmiotUpowazniony

dane podmiotu upoważnionego, jeśli występuje

Fa

dane faktury: numer, daty, pozycje, kwoty

Stopka

informacje dodatkowe

Zalacznik

załącznik, jeśli faktura go zawiera

Źródło: [3]

Wizualizacja dla człowieka

Sam XML jest czytelny dla systemów, a nie dla odbiorcy. Dlatego programy generują podgląd, który pokazuje te same dane w układzie przypominającym tradycyjną fakturę. Podgląd e-faktury i jej pobranie umożliwia też Aplikacja Podatnika KSeF [2].

Czym faktura ustrukturyzowana różni się od PDF?

Faktura ustrukturyzowana to dokument w formacie XML wystawiony w KSeF, a PDF jest innym formatem pliku [2][4]. Plik PDF jest obrazem dokumentu, który czyta człowiek. XML zawiera dane w ustalonych polach, które system odczytuje bez pomocy człowieka.

Cecha

Faktura ustrukturyzowana

PDF

Format

XML zgodny z FA(3)

plik PDF

Numer KSeF

nadawany przez system

sam format go nie nadaje

Odczyt

przez system i program

wzrokowo

Wystawienie

w KSeF

poza KSeF

Źródło: [1][2][4]

Potwierdzenie transakcji nie jest fakturą

Nabywca może otrzymać potwierdzenie transakcji, także przed nadaniem numeru KSeF. Jest to dokument o charakterze biznesowo-technicznym, który nie jest fakturą [2]. Nie zastępuje więc dokumentu wystawionego w systemie.

Dlaczego zmienił się sposób pracy

Przy fakturze w PDF dane często trzeba przepisywać do księgi. Przy fakturze ustrukturyzowanej program może wczytać je wprost z pliku. onBiznes konwertuje faktury do formatu XML automatycznie i pokazuje ich czytelny podgląd [4].

Kto wystawia faktury ustrukturyzowane i jak je udostępnić?

Faktury ustrukturyzowane wystawia i otrzymuje się za pomocą KSeF, przy użyciu oprogramowania interfejsowego, w postaci elektronicznej, w formacie określonym wzorem [1]. Obowiązek wynika z art. 106ga ustawy o VAT, a ten przepis zawiera także wyjątki, na przykład gdy nabywcą jest osoba fizyczna nieprowadząca działalności [1].

Sprzedaż dla osób fizycznych

Sprzedaż konsumentom należy do wyjątków od obowiązku KSeF. Szczegóły opisujemy w artykule o fakturze KSeF dla osoby fizycznej. Podatnicy zwolnieni z VAT mają własne zasady, które omawiamy w tekście o KSeF dla zwolnionych z VAT.

Udostępnienie nabywcy

Nabywcy, którzy nie korzystają z KSeF, otrzymują fakturę w sposób uzgodniony z wystawcą [1]. Fakturę oznacza się wtedy kodem umożliwiającym dostęp do niej i jej weryfikację w KSeF [1]. Takie udostępnienie dotyczy między innymi nabywców będących osobami fizycznymi.

Co zrobić, gdy KSeF nie działa?

Gdy KSeF jest niedostępny lub wystawca wybiera taką procedurę, fakturę wystawia się w jednym z trybów szczególnych. Są trzy: offline24 (art. 106nda), awaryjny (art. 106nf) i niedostępności KSeF (art. 106nh) [5]. Wszystkie korzystają technicznie z tego samego trybu wysyłki offline [5].

Tryb offline24

Tryb offline24 jest dostępny na wybór wystawcy, także przy problemach z internetem [5]. Faktura wystawiona w tym trybie jest przesyłana do KSeF bez zbędnej zwłoki, nie później niż następnego dnia roboczego [1]. Po przesłaniu dokument otrzymuje numer KSeF.

Tryb awaryjny i niedostępność

Tryb awaryjny stosuje się w razie awarii KSeF ogłoszonej w Biuletynie Informacji Publicznej i w oprogramowaniu interfejsowym [5]. Tryb niedostępności KSeF dotyczy prac serwisowych w systemie [5]. Szczegółowe terminy i oznaczenia każdej procedury ustala art. 106nf, 106nh oraz 106nda, więc warto je sprawdzić przed użyciem.

Porada eksperta onBiznes: Polecam sprawdzić, jak program zachowuje się w trybie offline, zanim pojawi się awaria. Przy wystawianiu faktur w tym trybie pilnuj terminu przesłania do KSeF, bo to on porządkuje dalsze rozliczenia. Łączenie z systemem opisujemy w tekście o tokenie KSeF i certyfikacie.

Jak wystawiać faktury ustrukturyzowane w programie?

Najprościej wystawiać je w programie, który sam tworzy plik XML i wysyła go do KSeF. W Fakturowaniu onBiznes wystawisz dokumenty różnych typów, a system zamieni je na XML i pokaże ich czytelny podgląd [4]. Wystawione dokumenty trafiają do centralnego archiwum [4].

Program księgowy pobierze potem faktury zakupowe i utworzy z nich zapisy. Jak to wygląda w praktyce, pokazujemy w tekście o KSeF w onBiznes.

Podsumowanie

Faktura ustrukturyzowana to faktura wystawiona przy użyciu KSeF wraz z numerem nadanym w systemie [1]. Ma format XML zgodny ze strukturą FA(3), obowiązującą od 1 lutego 2026 roku [2]. PDF jest innym formatem, a potwierdzenie transakcji nie jest fakturą [2][4]. Gdy KSeF nie działa, stosuje się tryb offline24, awaryjny lub niedostępności [5].

Jeśli chcesz wystawiać takie faktury bez pracy z plikami XML, sprawdź Fakturowanie onBiznes i skorzystaj z 60-dniowego okresu próbnego.

FAQ

Co to jest faktura ustrukturyzowana?

To faktura wystawiona przy użyciu KSeF wraz z numerem identyfikującym ją w tym systemie [1].

W jakim formacie jest faktura ustrukturyzowana?

W formacie XML zgodnym ze strukturą logiczną opublikowaną przez Ministerstwo Finansów [2]. Obowiązującym wzorem jest FA(3) [2].

Od kiedy obowiązuje struktura FA(3)?

Od 1 lutego 2026 roku [2]. Dotyczy to także faktur korygujących i rozliczających [2].

Czy PDF jest fakturą ustrukturyzowaną?

Nie. Fakturą ustrukturyzowaną jest dokument wystawiony przy użyciu KSeF z numerem nadanym w systemie [1]. PDF jest innym formatem niż XML [4].

Czym różni się numer KSeF od numeru faktury?

Numer KSeF nadaje system [2]. Numer faktury nadaje wystawca i wpisuje go w polu P_2 struktury [3].

Czy potwierdzenie transakcji jest fakturą?

Nie. To dokument o charakterze biznesowo-technicznym, który nie jest fakturą [2].

Czy faktura dla osoby fizycznej musi być w KSeF?

Obowiązek z art. 106ga ma wyjątki, między innymi dla nabywcy będącego osobą fizyczną nieprowadzącą działalności [1]. Pełną listę wyjątków zawiera ten przepis.

Co zrobić, gdy KSeF jest niedostępny?

Wystawić fakturę w jednym z trybów szczególnych: offline24, awaryjnym lub niedostępności KSeF [5]. W trybie offline24 fakturę przesyła się do KSeF nie później niż następnego dnia roboczego [1].

Źródła

  1. Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej – Obwieszczenie z dnia 1 września 2026 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku od towarów i usług, Dz.U. 2026 poz. 1263, 28 września 2026. https://eli.gov.pl/eli/DU/2026/1263/ogl
  2. Ministerstwo Finansów, KSeF – Faktura ustrukturyzowana i struktura logiczna FA. https://ksef.podatki.gov.pl/informacje-ogolne-ksef-20/faktura-ustrukturyzowana-i-struktura-logiczna-fa/ (dostęp: 2026-10-22)
  3. Ministerstwo Finansów, KSeF – Broszura informacyjna dotycząca struktury logicznej FA(3). https://ksef.podatki.gov.pl/media/kmriagdg/broszura-informacyjna-dotyczaca-struktury-logicznej-fa-3.pdf (dostęp: 2026-10-22)
  4. onBiznes – Fakturowanie onBiznes. https://onbiznes.pl/fakturowanie-onbiznes (dostęp: 2026-10-22)
  5. Ministerstwo Finansów, KSeF – Tryby szczególne wystawiania faktur. https://ksef.podatki.gov.pl/informacje-ogolne-ksef-20/tryby-szczegolne-wystawiania-faktur/ (dostęp: 2026-10-22)