Faktura do paragonu to faktura wystawiana na żądanie nabywcy do sprzedaży, którą sprzedawca wcześniej zarejestrował na kasie fiskalnej [1]. Termin jej wystawienia zależy od tego, kiedy nabywca zgłosił żądanie. Jeśli zrobił to do końca miesiąca sprzedaży, fakturę wystawia się do 15. dnia następnego miesiąca, a przy późniejszym żądaniu w ciągu 15 dni od jego zgłoszenia [1]. Gdy faktura ma być wystawiona dla firmy, paragon powinien zawierać numer NIP nabywcy, a naruszenie tego wymogu grozi sankcją w wysokości 100% podatku z faktury [1].
W tym artykule wyjaśniamy, jak poprosić o fakturę do paragonu, jakie terminy obowiązują sprzedawcę i kiedy konieczny jest NIP. Opisujemy też okres przejściowy do końca 2026 roku oraz sposób, w jaki sprzedawca może uporządkować te dokumenty w programie do fakturowania.
Faktura do paragonu to faktura wystawiona do sprzedaży, która została już ujęta na paragonie z kasy rejestrującej. Podatnik wystawia fakturę, jeśli zażąda jej nabywca towaru lub usługi [1]. Wymóg wynika z art. 106b ust. 3 pkt 1 ustawy o VAT.
Nabywca prowadzący działalność zwykle chce fakturę, żeby zaliczyć wydatek do kosztów i rozliczyć VAT. Aby sprzedawca mógł ją wystawić, paragon powinien zawierać NIP nabywcy (szczegóły w kolejnym rozdziale) [1]. Typowe pomyłki przy wystawianiu opisaliśmy w artykule o najczęściej popełnianych błędach przy wystawianiu faktur.
Konsument także może zażądać faktury, ale sprzedaż dla osoby fizycznej nieprowadzącej działalności nie podlega obowiązkowi wystawienia faktury w KSeF [1]. Sprzedawca wystawia ją wtedy poza tym systemem. Więcej o tej sytuacji piszemy w tekście o fakturze KSeF dla osoby fizycznej.
Porada eksperta onBiznes: Jeśli kupujesz na firmę, poproś o numer NIP na paragonie jeszcze przy kasie. Dopisanie go po fakturze lub po wyjściu ze sklepu wydłuża sprawę i naraża obie strony na konsekwencje opisane niżej. Sprzedawcom polecam ustalić jedną procedurę zbierania NIP, żeby każdy pracownik robił to tak samo.
Termin zależy od tego, kiedy nabywca zgłosił żądanie. Jeśli żądanie padło do końca miesiąca, w którym dokonano sprzedaży, fakturę wystawia się na zasadach ogólnych, czyli nie później niż do 15. dnia następnego miesiąca [1]. Jeśli żądanie zgłoszono później, fakturę wystawia się nie później niż w ciągu 15 dni od dnia zgłoszenia [1]. Regulują to art. 106i ust. 1, 2 i 6 ustawy o VAT.
|
Moment zgłoszenia żądania |
Termin wystawienia faktury |
|
do końca miesiąca, w którym dokonano sprzedaży |
do 15. dnia miesiąca następującego po sprzedaży |
|
po zakończeniu tego miesiąca |
nie później niż w ciągu 15 dni od zgłoszenia żądania |
Źródło: [1]
Dla sprzedaży zwolnionej z VAT ustawa wprowadza termin 3 miesięcy na zgłoszenie żądania faktury (art. 106b ust. 3 pkt 2) [1]. W sprzedaży opodatkowanej tego terminu w pkt 1 nie ma. Warto jednak nie zwlekać, bo trudniej odtworzyć transakcję po dłuższym czasie.
Powyższe terminy dotyczą faktury żądanej do paragonu. Ogólne zasady wystawiania faktur opisujemy w artykule o tym, kiedy najpóźniej należy wystawić fakturę. Rozwinięcie tematu znajdziesz w tekście o czasie na wystawienie faktury.
Przy sprzedaży zarejestrowanej na kasie fiskalnej fakturę dla podatnika VAT wystawia się wyłącznie wtedy, gdy paragon zawiera numer NIP nabywcy [1]. Zasada wynika z art. 106b ust. 5–7 ustawy o VAT. Wyjątkiem są usługi taxi, do których ten przepis nie ma zastosowania [1].
Naruszenie tego wymogu skutkuje dodatkowym zobowiązaniem w wysokości 100% kwoty podatku wykazanej na fakturze [1]. Dotyczy to sytuacji, gdy sprzedawca wystawia fakturę mimo braku NIP na paragonie. Z tego powodu sprzedawca powinien sprawdzić paragon przed wystawieniem dokumentu.
Podobne skutki przewiduje art. 109a ustawy o VAT dla nabywcy, który otrzyma fakturę do paragonu bez NIP-u [1]. Nabywca powinien więc dopilnować, aby jego NIP był na paragonie od razu przy zakupie. Dla ewentualnych wątpliwości warto przejrzeć treść obu przepisów.
Faktura do paragonu zawiera dane wymagane dla każdej faktury oraz odniesienie do paragonu. Art. 106h ust. 1 ustawy o VAT wskazuje na numer paragonu i numer unikatowy kasy rejestrującej albo na paragon w postaci papierowej [1]. Dzięki temu można powiązać fakturę z konkretną sprzedażą.
Przy niewielkich kwotach sprzedawca może wystawić fakturę uproszczoną. Art. 106e ust. 5 pkt 3 ustawy o VAT obejmuje dokumenty do 450 zł lub 100 euro, o ile zawierają dane pozwalające ustalić kwotę podatku według stawek [1]. Skraca to wystawianie, ale nie zmienia terminów z poprzedniego rozdziału.
Nie każdy dokument, który dostaje nabywca, jest fakturą. Potwierdzenie transakcji w KSeF jest dokumentem o charakterze biznesowo-technicznym i fakturą nie jest [3].
W 2026 roku obowiązuje okres przejściowy z art. 145n ustawy o VAT, który obejmuje czas od 1 lutego do 31 grudnia 2026 roku [1]. W tym okresie dopuszcza się wystawianie faktur elektronicznych lub papierowych za pomocą kas rejestrujących. Przepis przejściowy wygasa 31 grudnia 2026 roku, więc zasady na kolejny rok warto sprawdzić w aktualnym tekście ustawy.
W pliku JPK_V7 faktury do paragonów oznacza się symbolem FP. Dotyczy to faktur z art. 106h ust. 1 oraz faktur elektronicznych lub papierowych wystawianych z kas rejestrujących w okresie od 1 lutego do 31 grudnia 2026 roku [2]. Faktury te ujmuje się w ewidencji za okres, w którym je wystawiono, i nie zwiększają one sprzedaży ani podatku należnego, bo sprzedaż była już na paragonie [2].
Obowiązek KSeF ma wyjątki dla nabywców będących osobami fizycznymi nieprowadzącymi działalności [1]. Dlatego faktura do paragonu dla konsumenta zwykle zostaje poza systemem. Sposób, w jaki pliki JPK_V7 powstają w programie do księgowości, opisuje strona programu do KPiR onBiznes [4].
Najprościej wystawiać faktury, faktury uproszczone i paragony w jednym systemie, który wysyła dokumenty do KSeF tam, gdzie to wymagane. Fakturowanie onBiznes obsługuje wszystkie typy dokumentów, w tym faktury uproszczone i paragony, a wystawione dokumenty trafiają do centralnego archiwum [5].
Jeśli dopiero porządkujesz proces, zobacz stronę Portalu KSeF onBiznes. Zawiera ona informacje o pracy z systemem. Dzięki temu wystawianie faktur do paragonów i rozliczenie w JPK nie wymagają osobnych narzędzi.
Porada eksperta onBiznes: Polecam raz w miesiącu przejrzeć paragony z żądaniem faktury i sprawdzić, czy każda ma wystawiony dokument oraz czy zmieściliśmy się w terminie. Szczególnie pilnuj żądań zgłoszonych na przełomie miesięcy, bo wtedy łatwo pomylić termin do 15. dnia z terminem 15 dni. Pomaga też krótka notatka z datą zgłoszenia przy każdym paragonie.
Fakturę do paragonu wystawia się na żądanie nabywcy, a termin zależy od jego zgłoszenia: do 15. dnia następnego miesiąca przy żądaniu z miesiąca sprzedaży albo w ciągu 15 dni przy żądaniu późniejszym [1]. Dla podatnika VAT paragon musi zawierać NIP, bo inaczej grozi dodatkowe zobowiązanie w wysokości 100% podatku z faktury [1]. W 2026 roku obowiązuje okres przejściowy do 31 grudnia, a w JPK_V7 stosuje się oznaczenie FP [1][2].
Jeśli chcesz wystawiać faktury, faktury uproszczone i paragony w jednym miejscu, sprawdź Fakturowanie onBiznes i skorzystaj z 60-dniowego okresu próbnego.
To faktura wystawiona na żądanie nabywcy do sprzedaży zarejestrowanej na kasie fiskalnej [1]. Do paragonu odwołuje się numer paragonu i numer unikatowy kasy albo paragon papierowy [1].
Przy żądaniu zgłoszonym do końca miesiąca sprzedaży do 15. dnia następnego miesiąca. Przy żądaniu późniejszym nie później niż w ciągu 15 dni od zgłoszenia [1].
Tak, jeśli nabywca jest podatnikiem VAT. Fakturę wystawia się wtedy tylko wtedy, gdy paragon zawiera jego NIP [1]. Wyjątkiem są usługi taxi [1].
Dodatkowe zobowiązanie w wysokości 100% kwoty podatku wykazanej na fakturze [1]. Podobne skutki przewiduje art. 109a dla nabywcy [1].
Tak, nabywca może zażądać faktury. Sprzedaż dla osoby fizycznej nieprowadzącej działalności nie podlega jednak obowiązkowi KSeF [1].
Dla sprzedaży zwolnionej z VAT ustawa przewiduje 3 miesiące na zgłoszenie żądania (art. 106b ust. 3 pkt 2) [1]. Dla sprzedaży opodatkowanej wskazany w tym przepisie termin nie obowiązuje [1].
Do 450 zł lub 100 euro, jeśli faktura zawiera dane pozwalające ustalić kwotę podatku według stawek [1].
Symbolem FP. Dotyczy to faktur z art. 106h ust. 1 oraz faktur elektronicznych lub papierowych wystawianych z kas w okresie od 1 lutego do 31 grudnia 2026 roku [2].