Podsumowanie miesiąca w KPiR polega na zsumowaniu kwot z kolumn księgi po zakończeniu danego miesiąca i wpisaniu wyników pod ostatnim zapisem [1][2]. Dzięki temu wiesz, ile wynosił przychód i koszty w danym miesiącu, a na koniec roku podatkowego możesz zamknąć księgę. Pokazujemy, jak sporządzić takie podsumowanie krok po kroku, na liczbowym przykładzie. Wyjaśniamy też różnicę między sumowaniem narastającym a zestawieniem rocznym oraz kiedy księgę trzeba wydrukować. Jeśli wolisz, żeby sumy liczyły się same, sprawdź KPiR online w onBiznes.
Podsumowanie miesiąca to zsumowanie zapisów z danego miesiąca w kolumnach księgi przychodów i rozchodów, czyli podstawowej ewidencji przychodów i kosztów w tej formie opodatkowania. Po wpisaniu sum widać łączny przychód i łączne wydatki za ten okres. Przy sumowaniu narastającym pod podsumowaniem miesiąca wpisujesz sumy od początku roku do miesiąca poprzedniego, a w kolejnej pozycji sumę od początku roku [2].
Kwoty w kolumnach możesz sumować narastająco przez cały rok albo wyłącznie na koniec miesiąca [1]. Pierwszy sposób jest najwygodniejszy, także przy obliczaniu zaliczki na podatek dochodowy za dany miesiąc [1]. Wartości z końca grudnia są wtedy jednocześnie podsumowaniem całego roku [1].
Księgę zakłada się na 1 stycznia każdego roku podatkowego albo na dzień rozpoczęcia działalności w ciągu roku [1]. Podstawą zapisów są dowody księgowe, na przykład faktury, rachunki czy raporty fiskalne [1]. Zagadnienia związane z KSeF opisaliśmy w artykule KPiR online a KSeF – o czym pamiętać w 2026 roku.
Księga ma 19 kolumn, a do podsumowań służą przede wszystkim kolumny z kwotami przychodów i wydatków [1]. Dwie z nich to już gotowe sumy: kolumna 11 sumuje kolumny 9 i 10, a kolumna 16 sumuje kolumny 14 i 15 [1].
|
Kolumna |
Co w niej wpisujesz |
|
9 |
przychody ze sprzedaży |
|
10 |
pozostałe przychody |
|
11 |
suma przychodów z kolumn 9 i 10 |
|
12 |
zakup materiałów i towarów handlowych według cen zakupu |
|
13 |
koszty uboczne zakupu, na przykład transport czy ubezpieczenie w drodze |
|
14 |
wynagrodzenia brutto wypłacane pracownikom |
|
15 |
pozostałe koszty, na przykład czynsz czy energia |
|
16 |
suma wydatków z kolumn 14 i 15 |
Źródło: [1]
Wzór księgi znajdziesz w załączniku do rozporządzenia z 6 września 2025 r. [1][2]. Więcej wyjaśnień o zasadach księgowania zebraliśmy w bazie wiedzy onBiznes.
Podsumowanie miesiąca sporządzasz, gdy wszystkie dokumenty z danego miesiąca są już wpisane do księgi. Wystarczy sześć kroków:
Porada eksperta onBiznes: Przed zamknięciem miesiąca sprawdzam, czy wszystkie faktury z KSeF trafiły do księgi, bo brakujący dokument zmienia sumy w kilku kolumnach naraz. W onBiznes faktury pobrane z KSeF zamieniają się w gotowe zapisy, które możesz poprawić przed zaksięgowaniem [3]. Szczegóły integracji opisaliśmy w tekście KSeF w onBiznes.
Poniższy przykład jest ilustracyjny, a kwoty są wymyślone na potrzeby artykułu. Załóżmy, że w marcu księga zawiera osiem zapisów: trzy faktury sprzedaży (8 000 zł, 4 500 zł i 3 500 zł), zakup materiałów za 3 200 zł z kosztami transportu 150 zł, wynagrodzenie pracownika 4 000 zł oraz czynsz 1 800 zł i energię 420 zł.
Przychód w kolumnie 9 to 16 000 zł, więc kolumna 11 wynosi 16 000 zł. Zakup materiałów w kolumnie 12 to 3 200 zł, a koszty uboczne w kolumnie 13 to 150 zł. Wynagrodzenie w kolumnie 14 to 4 000 zł, pozostałe koszty w kolumnie 15 to 2 220 zł, a kolumna 16 daje 6 220 zł.
Załóżmy, że od stycznia do lutego suma przychodów (kolumna 11) wyniosła 29 000 zł, zakupy (kolumna 12) 7 000 zł, koszty uboczne (kolumna 13) 300 zł, a wydatki (kolumna 16) 12 000 zł. Po marcu księga pokazuje:
|
Pozycja |
Kol. 11 |
Kol. 12 |
Kol. 13 |
Kol. 16 |
|
Razem w marcu |
16 000 zł |
3 200 zł |
150 zł |
6 220 zł |
|
Od początku roku do lutego |
29 000 zł |
7 000 zł |
300 zł |
12 000 zł |
|
Razem od początku roku |
45 000 zł |
10 200 zł |
450 zł |
18 220 zł |
Orientacyjny dochód za marzec to 16 000 zł − (3 200 zł + 150 zł + 6 220 zł) = 6 430 zł. Narastająco od początku roku dochód wynosi 45 000 zł − (10 200 zł + 450 zł + 18 220 zł) = 16 130 zł. Spisu z natury w tych liczbach nie uwzględniamy, bo ujmuje się go przy zamknięciu roku [1].
Po zakończeniu roku podatkowego zamykasz księgę, podsumowując poszczególne kwoty [1]. Jeśli sumowałeś narastająco, wartości z grudnia są rocznym podsumowaniem. Jeśli nie, po zakończeniu roku podatkowego musisz w księdze sporządzić zestawienie roczne [2].
Na 31 grudnia sporządzasz spis z natury, czyli remanent [1]. Masz 14 dni na jego wycenę, a wartość spisu wpisujesz w ostatniej pozycji księgi, po podsumowaniu kolumn [1]. Jeśli remanent wynosi 0 zł, też trzeba go wpisać [1]. Spis z końca roku jest jednocześnie pierwszą pozycją księgi na następny rok [1].
Dochód to przychód z kolumny 11 pomniejszony o koszty uzyskania przychodów [1]. Aby je policzyć, weź spis z natury na początek roku, dodaj zakupy z kolumn 12 i 13, odejmij spis z natury na koniec roku i dodaj pozostałe wydatki z kolumny 16 [1]. Przy przychodzie 585 000 zł i kosztach 285 000 zł dochód roczny wynosi 300 000 zł [1]. Tę kwotę przenosisz do zeznania rocznego, które składa się od 15 lutego do 30 kwietnia roku następnego [1][4].
Od 2026 roku księgę prowadzi się elektronicznie, zgodnie ze strukturą logiczną [1][5]. Obowiązek obejmuje podatników przesyłających miesięczne ewidencje JPK_V7M, a od 2027 roku pozostałych [1]. Księgę za 2026 rok przekazujesz po zakończeniu roku podatkowego do 30 kwietnia [1]. Do tego służy struktura JPK_PKPIR [6].
Program do prowadzenia księgi musi umożliwiać wydrukowanie wszystkich danych w porządku chronologicznym, zgodnie ze wzorem [1]. Nadal możesz więc wydrukować księgę, na przykład na własne potrzeby. Papierowa księga, którą prowadzą nadal między innymi duchowni i osoby na umowach zlecenia, musi mieć strony spięte i kolejno ponumerowane [1]. Księgę z dokumentacją przechowuje się 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym minął termin płatności podatku [1].
Porada eksperta onBiznes: Zanim wydrukujesz księgę na koniec roku, sprawdź, czy ostatnim zapisem jest spis z natury, nawet jeśli wynosi 0 zł. W onBiznes deklaracje PIT, VAT, ZUS i pliki JPK powstają z zapisów księgowych [3], więc sumy nie trzeba przepisywać ręcznie.
Podsumowanie miesiąca w KPiR to zsumowanie kolumn po zakończeniu miesiąca i wpisanie sum pod ostatnim zapisem. Najwygodniej liczyć sumy narastająco, bo wartość z grudnia jest wtedy podsumowaniem roku. Jeśli sumujesz inaczej, po roku podatkowym sporządź zestawienie roczne. Na koniec roku ujmij spis z natury, ustal dochód i przekaż księgę elektronicznie. Aby sumy i deklaracje powstawały automatycznie, wypróbuj program do KPiR onBiznes.
To zsumowanie kwot z kolumn księgi po zakończeniu danego miesiąca i wpisanie wyników pod ostatnim zapisem [2]. Pozwala sprawdzić przychody i koszty za ten okres.
Nie. Możesz sumować narastająco przez cały rok albo wyłącznie na koniec miesiąca [1]. Narastające sumowanie jest wygodniejsze przy zaliczkach na podatek [1].
To podsumowanie roku, które sporządzasz po zakończeniu roku podatkowego, gdy nie sumowałeś miesięcy narastająco [2]. Przy sumowaniu narastającym zastępują je wartości z grudnia [1].
Od przychodu z kolumny 11 odejmij koszty uzyskania przychodów [1]. Koszty to spis z natury na początek roku plus zakupy z kolumn 12 i 13 minus spis z natury na koniec roku plus wydatki z kolumny 16 [1].
Księga ma 19 kolumn [1]. Kolumny 11 i 16 zawierają sumy przychodów i wydatków z kolumn składowych [1].
Program do księgi musi umożliwiać wydrukowanie wszystkich danych w porządku chronologicznym [1]. Księga papierowa wymaga spięcia i ponumerowania stron [1].
Księgę wraz z dokumentacją przechowuje się 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym minął termin płatności podatku dochodowego [1]. Księga musi być przechowywana w siedzibie firmy lub w miejscu prowadzenia działalności [1].
Księgę w postaci elektronicznej przekazujesz po zakończeniu roku podatkowego, w terminie do 30 kwietnia [1]. Obowiązek dotyczy podatników przesyłających JPK_V7M, a od 2027 roku także pozostałych [1].